Erzincan’ın Kemaliye (Eğin) ilçesine bağlı Yeşilyurt Köyü’nde, eski adıyla Hapanos (Haponos Ekreği) olarak bilinen yerleşimde bulunan Yeşilyurt Köyü Camii, yalnızca bir ibadet mekânı değil; Anadolu’nun çok kültürlü geçmişini, hoşgörü anlayışını ve ince sanat zevkini günümüze taşıyan eşsiz bir kültür mirası olarak dikkat çekiyor.
Girişindeki kitabeye göre Hicri 1322 (Miladi 1904) yılında tamamlanan cami, inşasında Müslüman ustaların yanı sıra Ermeni ve Yunan ustaların birlikte çalışmasıyla ortaya çıkan nadir eserlerden biri olma özelliğini taşıyor. Farklı kültürlerin bilgi birikimi ve estetik anlayışı aynı çatı altında buluşurken, ortaya Doğu ile Batı’nın mimari çizgilerini ustalıkla harmanlayan benzersiz bir yapı çıkıyor.
Dışarıdan bakıldığında kesme taştan inşa edilmiş sade bir Anadolu camisi izlenimi veren yapı, kapısından içeri girildiği anda ziyaretçilerini bambaşka bir atmosferle karşılıyor. Ahşap ve alçı işçiliğinin ince detaylarla işlendiği iç mekân, kilise mimarisini andıran mimari çizgiler ile Osmanlı Barok sanatının zarafetini aynı potada eritiyor.
Caminin en dikkat çekici bölümlerinden biri olan tavan süslemeleri, Kemaliye’nin dayanıklı dut ve çam ağaçlarından yapılan ahşap işlemelerle adeta bir sanat şaheserine dönüşüyor. İç içe geçen geometrik motifler, oyma sanatıyla şekillendirilen tavan göbeği ve aşağı doğru uzanan ahşap sarkıtlar, mekâna görkemli bir derinlik kazandırıyor.
Alt pencereleri çevreleyen Barok karakterli “C” ve “S” kıvrımları, çiçek ve bitkisel motiflerle bezenmiş alçı kabartmaların üzerindeki altın yaldızlar ise camiye saray ihtişamını aratmayan bir görünüm kazandırıyor. Dairesel üst pencereler ise gün ışığını yumuşatarak iç mekâna huzurlu ve mistik bir atmosfer katıyor.
Tamamı ahşaptan yapılan minber de caminin sanat anlayışını yansıtan en önemli bölümlerden biri olarak öne çıkıyor. Minber köşkünün tavanında yer alan zarif ay-yıldız motifi, kırmızı ve yeşil yaprak süslemeleri ile kubbeyi andıran ahşap örtü, dönemin ustalarının estetik anlayışını gözler önüne seriyor.
Kemaliye’nin sarp dağları arasında yüzyılı aşkın süredir ayakta duran Yeşilyurt Köyü Camii, farklı inanç ve kültürlerin birlikte üretebildiği ortak yaşam kültürünün, hoşgörünün ve sanatın yaşayan sembollerinden biri olmayı sürdürüyor. Tarih, mimari ve kültür meraklılarının uğrak noktaları arasında yer alan bu eşsiz eser, Erzincan’ın en önemli kültür turizmi değerleri arasında gösteriliyor

